VEREMANS, Renaat

VEREMANS, Renaat Franciscus Gommarus
Lier, 2 maart 1894 – Antwerpen, 5 juni 1969; organist, kapelmeester, dirigent, dir. SMC, componist

Zoals zijn oudste broer Maurits (1904-1964) werd Renaat door zijn vader Josephus Franciscus Veremans in de notenleer en het pianospel ingewijd. Daarna kreeg hij lessen orgelspel en harmonie bij Paul Van Wassenhoven, de organist van de St.-Gummaruskerk. Vanaf 1908 studeerde hij aan de Interdiocesane School voor Kerkmuziek, beter bekend als het LI in Mechelen, onder meer bij Arthur Meulemans, Oscar Depuydt en Aloys Desmet. Als componist leverde hij in 1910 al zijn eerste proeve van bekwaamheid met zijn beroemd geworden lied Vlaanderen - 't Zijn weiden als wiegende zeeën (1910, tekst W. Gijssels). Renaat Veremans behaalde eerste prijzen voor orgel en piano in 1914. Hij besloot zich vervolgens nog verder te vervolmaken op het orgel en studeerde bij Arthur De Hovre aan het KVCA (1914-1917) waar hij een eerste prijs piano, orgel (1916), harmonie (1916), contrapunt en fuga behaalde. Zijn compositorische vorming kreeg hij ten slotte bij Edward Verheyden (orkestratie, contrapunt en fuga) en August De Boeck (harmonie). Renaat Veremans werd organist in de Dominicanenkerk in Lier en nadien, in opvolging van Jan Broeckx, kapelmeester en organist (1924) van de St.-Pauluskerk in Antwerpen. Van 1921 tot 1944 was hij dirigent aan de KVO in Antwerpen, en van 1928 tot 1959 leraar notenleer aan het KVCA. Hij gaf ook gedurende 35 jaar les aan het conservatorium van zijn geboortestad. Op 1 september 1943 werd hij tot dir. van het Brugse conservatorium benoemd, wat hem na de oorlog in de problemen bracht. Hij richtte er een koor op dat tot Veremans-koor werd omgedoopt. Antwerpen herstelde hem, na een korte schorsing, in zijn functie als leraar notenleer. Hij trad later nog op als gastdirigent in de KVO om Reinaert de vos van De Boeck en zijn eigen Anna-Marie te leiden. Renaat Veremans werd verkozen tot ondervoorzitter van de Société des Auteurs Belges - Belgische Auteursmaatschappij (SABAM) en tot muzikaal adviseur en dirigent van de Vlaams Nationale Zangfeesten van het ANZ. Hij wist zich meermalen te onderscheiden als dirigent van succesvolle zangspelen. Deze bekwaamheid, samen met zijn bewondering voor het oeuvre van August De Boeck - van wie hij de verfijnde harmonisering en de mild vloeiende instrumentatiekunst had geleerd - beïnvloedde zijn werken. Renaat Veremans was een van de laatste postromantische componisten: hij hield zich aan de ongedwongen, natuurlijke ingevingen van zijn persoonlijkheid.

Veremans heeft zo goed als alle genres beoefend. Zijn uitgebreid oeuvre omvat ruim 200 liederen waaronder De Waterlelie, Jagerslied, Klokke Roeland (tekst A. Rodenbach), Kristus Koningslied, Maanlig, 'k Hore tuitend Hoornen, (tekst G. Gezelle), Zuid-Afrikaanse Liederen, maar vooral de mooie diepe liederen uit de cyclus Adagio. Hij schreef een drietal vlotte operettes waaronder De molen van Sans Souci (1937) die een groot succes kende, en vier opera's: Het mirakel, een opera naar de Beatrijslegende (1928), Anne-Marie (op een libretto van F. Timmermans, 1937-1938), de opera-eenakter Bietje naar een toneelstukje van M. Sabbe (1954) en Lanceloot en Sanderien (tekst J. Diels, 1967). Daarnaast schreef hij heel wat koorwerk waaronder De maaiers, De zee, Schone nacht, Zondag e.a.; diverse oratoria zoals De XIV stonden of De bloedige dagvaart ons Heren (tekst G. Gezelle), Maria oratorio (tekst Helderenberg) en een Requiem. Hij componeerde een Vlaamse Rhapsodie voor orgel, en werken voor blaasinstrumenten zoals Brugse feestklanken, Fanfare I, Fanfare II, Het kwezelken en Sonnerie. Zijn symfonisch werk omvat een Mozartiaanse Ouverture in Rococostijl, drie Symfonieën, een Concerto voor hoorn, een Concerto voor hobo en een reeks instrumentale concerten met orkest: Inhuldigingsmarch, Morgenschemering (1939), Nocturne enz. Zijn oeuvre omvat ook nog kerkmuziek, toneelmuziek en zelfs filmmuziek, met name bij de eerste 'Vlaams' gesproken film De Witte (1934), bij Uilenspiegel leeft nog (1939) en bij Antoon de Flierefluiter (1942). Samen met E. Claes, L. Baekelmans, G. Bomans en O. Van Rompay schreef Renaat Veremans het boek Herinneringen aan Felix Timmermans dat door het provinciebestuur van Antwerpen met de driejaarlijkse letterkundige prijs werd bekroond.

Flavie Roquet, Lexicon Vlaamse Componisten
© 2007 by Roularta Books

werken