CeBeDeM

CeBeDeM

index
van de aangesloten componisten

MORTELMANS, Lodewijk

MORTELMANS, Lodewijk
Antwerpen, 5 februari 1868 - 24 juni 1952; docent, dirigent, dir. KVCA, componist

Vader van Ivo Mortelmans (1901-1984). Lodewijk studeerde orgel (Joseph Callaerts), harmonie (Jan Blockx), contrapunt en fuga (Joseph Tilborghs) aan de Vlaamsche Muziekschool van Antwerpen. Afgestudeerd in 1887 volgde hij nog twee jaar privé compositie en orkestratie bij Peter Benoit. In 1887 werd zijn lied De bloemen en de sterren (tekst K.L. Ledeganck) bekroond in het Vlaams-Hollands toernooi in Roeselare. In 1889 behaalde hij een (met Paul Lebrun gedeelde) tweede Prijs van Rome met de cantate Sinaï (tekst J. Sauvenière, vert. E. Hiel); twee jaar later werd zijn symfonie Germania bekroond door de Académie Royale de Belgique. Met de cantate Lady Macbeth (tekst J. De Snerck, vert. E. Hiel) won hij in 1893 als eerste leerling van de Antwerpsche Muziekschool de Eerste prijs van Rome, en bewees daarmee de kwaliteit van Benoits onderwijs. Spoedig daarop begon zijn pedagogische loopbaan. In 1902 werd hij leraar contrapunt en fuga aan het KVCA, en in 1924 volgde hij er Emiel Wambach op als dir. (tot 1933). Na het overlijden van Louis De Bondt doceerde hij vanaf 1920 ook aan de Interdiocesane Kerkmuziekschool in Mechelen. Mortelmans was een van de leidende figuren van het Antwerpse muziekleven en wordt - samen met Paul Gilson en August De Boeck - als een vernieuwer van de Vlaamse muziek beschouwd. Hij maakte deel uit van de raad van bestuur van de Muziekstichting Koningin Elisabeth (1929) die aan de basis lag van de huidige Internationale Muziekwedstrijd Koningin Elisabeth van België. Als artistiek leider van de Maatschappij der Nieuwe Concerten in Antwerpen (1903-1914) bracht Mortelmans het concertleven in Antwerpen op een hoog niveau. Naast G. Mahler, die in 1906 kwam dirigeren, haalde deze concertvereniging haast alle toonaangevende dirigenten en solisten naar Antwerpen. In 1922 stichtte hij mee het Genootschap der Vlaamsche Componisten waaruit later de Nationale Vereniging voor Auteursrecht (NAVEA) groeide. Mortelmans was lid van de Koninklijke Vlaamse Academie van België vanaf de oprichting in 1938.

Zijn productie omvat orkestwerk, instrumentale stukken (in hoofdzaak impressionistische pianowerken), koormuziek en liederen. Deze laatste zijn de belangrijkste uitdrukking van zijn compositorische evolutie en bereiken een internationaal niveau. Zij getuigen van een hechte eenheid van tekst en muziek en een verfijnd naturalisme. Zij hebben een grote dramatische expressie, een sierlijke melodie en vloeiende, soms modale harmonieën. Zijn pianomuziek evolueerde van romantische lyriek naar impressionisme, terwijl zijn orkestraal oeuvre reminiscenties bevat aan Schumann, Brahms en Wagner. Hier volgt een (zeer) selectieve opuslijst: het dramatisch zangspel De Kinderen der Zee (tekst R. Verhulst, 1901/1915); liederen met piano of orkest; liederen, veelal op teksten van G. Gezelle, zoals Het jonge jaar, Hoe schoon de morgendauw, 't Is de Mandel, 't Pardoent, Wierook, 't Avondt, 't Meezeken, 'k Hoore tuiten d'hoornen, Roses, 't Groeit een blomken, Wiegeliedje, Klokkenzang, Als de ziele luistert, Doe dit te mijne indachtigheid, O mocht ik, Kerkhofblomme, Blijde mei, Moederken, Perels, en op teksten van A. Rodenbach, P. de Mont, F. de Cort, F. van Eeden, Ch. Baudelaire, J.W. von Goethe e.a.; Vlaamsche volksliederen voor de jeugd; orkestmuziek zoals Helios (1894), Mythe der lente (1895), Homerische symfonie (1898), Lente-idylle (1895), Bruiloftsmarsch (1918), Kindersuite (1933), en Avondlied (1928) voor kamerorkest; kamermuziek zoals Nocturne (1929), Weemoedig aandenken (1942), Romanza (1935) voor viool en kamerorkest, Lyrische pastorale (1910) voor hoorn en kamerorkest, Eenzame herder (1920) voor blazerskwintet of -septet. 'Lodewijk Mortelmans, een Van-Nu-en-Strakser der Muziek' door J.L. Broeckx (1945) bevat een chronologisch-systematische lijst van Mortelmans' werk.

Flavie Roquet, Lexicon Vlaamse Componisten
© 2007 by Roularta Books

werken

  • 'k Hoore tuitend' hoornen, 1902
    middenstem en orkest 00:04:45
  • 'k Hoore tuitend' hoornen, 1902
    middenstem en piano 00:04:45
  • 't Avondt, 1901
    middenstem en strijkorkest 00:03:15
  • 't Avondt, 1901
    middenstem en piano 00:03:15
  • 't Groeit een blomken, 1902
    Sopraan en orkest 00:02:00
  • 't Groeit een blomken, 1902
    Sopraan en piano 00:02:00
  • 't Is de mandel, 1900
    Sopraan en orkest 00:02:00
  • 't Is de mandel, 1900
    Sopraan en piano 00:02:00
  • 't Meezeken, 1901
    Sopraan en piano 00:01:30
  • 't Pardoent, 1900
    Sopraan en orkest 00:04:00
  • 't Pardoent, 1900
    Sopraan en piano 00:04:00
  • 't Wordt nacht in mij, 1888
    Bariton en piano 00:02:15
  • Afscheid, 1888
    Sopraan en piano 00:01:30
  • Ave Verum, 1901
    koor a cappella 00:03:00
  • Ave Verum Corpus, 1901
    3 stemmen (orgel ad lib.) 00:03:00
  • Avond in de herfst, 1927
    middenstem en orkest 00:03:30
  • Avond in den herfst, 1927
    Alt - piano 00:03:30
  • Avondlied, 1928
    orkest (klein) 00:03:00
  • Avondlied - Chant du soir, 1928
    piano 00:02:30
  • Benedictus Dominus, 1927
    2 stemmen (Sopraan-Alt) en orgel 00:04:00
  • Blauwe meinacht, 1928
    Sopraan en orkest 00:02:30
  • Blauwe meinacht, 1928
    Sopraan en piano 00:02:30
  • Blijde mei, 1938
    middenstem en piano 00:01:45
  • Blijdschap - Joie, 1926
    vrouwenkoor en orkest 00:13:00
  • Blijdschap - Joie, 1926
    Vrouwenkoor en piano 00:13:00
  • Boertige optocht, 1889
    orkest 00:06:30
  • Bruiloftsmarsch, 1917
    orkest 00:06:30
  • Caecilia, 1921
    gemengd koor a cappella 00:01:30
  • De bloemen en de sterren, 1887
    Sopraan en orkest 00:02:30
  • De bloemen en de sterren, 1887
    meisjeskoor en orkest 00:02:30
  • De bloemen en de sterren, 1887
    Sopraan en piano 00:02:30
  • De kinderen der zee, 1901
    gemengd koor en orkest 00:06:00
  • De kinderen der zee, 1901
    Sopraan, Tenor en orkest 00:09:00
  • De kinderen der zee, 1901
    Tenor en orkest 00:06:00
  • De kinderen der zee, 1901
    Sopraan en orkest 00:08:00
  • De kinderen der zee, 1901
    Bas en orkest 00:05:00
  • De kinderen der zee, 1901
    gemengd koor en orkest 00:05:00
  • De kinderen der zee, 1901
    Bariton en orkest 00:08:00
  • De kinderen der zee, 1901
    gemengd koor en orkest 00:07:00
  • De kinderen der zee, 1901
    gemengd koor en orkest 00:10:00
  • De kinderen der zee, 1901
    orkest 00:07:00
  • De kinderen der zee, 1901
    gemengd koor en orkest 00:10:00
  • De kinderen der zee, 1901
    Sopraan, Tenor en piano 00:18:00
  • De kinderen der zee, 1901
    Sopraan, Tenor en orkest 00:18:00
  • De kinderen der zee, 1901
    Soli, koren en orkest 00:12:00
  • De kinderen der zee, 1901
    gemengd koor en piano 00:07:00
  • De kinderen der zee, 1901
    gemengd koor en piano 00:06:00
  • De kinderen der zee, 1901
    Sopraan en piano 00:08:00
  • De kinderen der zee, 1901
    Soli, koren en orkest 00:00:00
  • De kinderen der zee (1ste bedrijf), 1901
    Soli, koren en orkest 00:00:00
  • De Merode cantate, 1905
    gemengd koor en orkest 00:20:00
  • De orgeldraaier, 1911
    middenstem en piano 00:05:00
  • De Vlaamsche tale, 1900
    middenstem en orkest 00:04:15
  • De Vlaamsche tale, 1900
    gemengd koor en orkest 00:04:00
  • De Vlaamsche tale, 1900
    Alt en piano 00:04:00
  • De zwane, 1924
    middenstem en piano 00:06:00
  • Doet dit te mijne Indachtigheid (Lied), 1913
    middenstem en orkest 00:02:00
  • Doornroosje, 1903
    Sopraan en orkest 00:03:00
  • Doornroosje, 1903
    Sopraan en piano 00:03:00
  • Drie kleine elegiën - Trois petites élégies, 1923
    piano 00:08:00
  • Ecstasy, 1913
    Sopraan en piano 00:02:30
  • Een kindekijn is ons gheboren
    middenstem en strijkorkest 00:05:00
  • Een zielekreet, 1893
    middenstem en orkest 00:05:00
  • Eenzame herder - Berger solitaire, 1920
    fluit, hobo, klarinet, hoorn en fagot 00:01:30
  • Eenzame herder - Berger solitaire, 1920
    piano 00:01:30
  • Eenzame herder - Berger solitaire, 1920
    fluit, hobo, 2 klarinetten, fagot en 2 hoorns 00:01:30
  • Eerste communielied, 1908
    middenstem (1 of 3 stemmen) en piano 00:01:30
  • Eerste communiezang, 1913
    3 soli, gemengd koor, piano en harmonium 00:06:00
  • Elf liederen, 1913
    Sopraan en piano 00:24:30
  • Ellen, een lied van de smart, 1895
    Tenor en piano 00:10:00
  • Er is een jonge maagd gelegen
    middenstem en orkest 00:04:00
  • Er is een kinneken geboren op strooi
    middenstem en orkest 00:03:00
  • Evangelisch diptiek, 1933
    orkest 00:10:00
  • Gaat van mij (Lied), 1913
    Bariton en orkest 00:01:15
  • Geeft mij eens dien dag, 1938
    gemengd koor a cappella 00:02:00
  • Gekwetst ben ik van binnen, 1921
    mannenkoor a cappella 00:00:00
  • Gemoedelijkheid - Pensée intime, 1923
    piano 00:02:15
  • Gewijde zang, 1943
    viool en piano of orgel 00:04:00
  • Gewijde zang, 1943
    viool en strijkorkest 00:04:00
  • Haar venster staat open, 1890
    Sopraan en piano 00:02:30
  • Hansje, 1910
    middenstem en strijkorkest 00:02:00
  • Hansje, 1910
    middenstem en piano 00:02:00
  • Hear, O God, 1913
    middenstem en piano 00:01:30
  • Hear, O God, 1913
    Bariton en orkest 00:01:30
  • Heer, mijn hert is boos en schuldig, 1938
    gemengd koor a cappella 00:02:00
  • Heil U, moeder (Lied), 1902
    middenstem en strijkorkest 00:02:00
  • Heil U, moeder (Lied), 1902
    Alt en piano 00:02:00
  • Helios, 1894
    orkest 00:11:00
  • Herders brengt melk en soetigheid
    middenstem en orkest 00:03:00
  • Herders hij is geboren
    middenstem en orkest 00:06:00
  • Het jonge jaar, 1900
    Sopraan en orkest 00:02:00
  • Het jonge jaar, 1900
    Sopraan en piano 00:02:00
  • Het kerelskind, 1896
    middenstem en piano 00:02:30
  • Het kerelskind, 1896
    Alt en orkest 00:02:30
  • Het kerelskind (lied), 1896
    Bariton en orkest 00:02:30
  • Het lelieken uit den dale, 1889
    middenstem en piano 00:01:45
  • Het meezeken, 1901
    Sopraan en orkest 00:01:30
  • Het strooien dak, 1902
    middenstem en piano 00:02:00
  • Het viel een hemelsch dauwe
    middenstem en strijkorkest 00:08:00
  • Het was een maget uitverkoren
    middenstem en orkest 00:04:30
  • Het was een Maghet
    gemengd koor a cappella 00:03:00
  • Het wielewaalt en leeuwerkt, 1921
    piano 00:04:30
  • Hoe schoon de morgendauw, 1900
    Sopraan en orkest 00:01:30
  • Hoe schoon de morgendauw, 1900
    Sopraan en piano 00:01:30
  • Hoe zoet is 't, 1933
    middenstem en piano 00:01:15
  • Hoger als mijn oogen dragen, 1938
    gemengd koor a cappella 00:01:45
  • Homerische symphonie, 1896
    groot orkest 00:45:00
  • Houdt U fier, 1889
    gemengd koor en orkest 00:02:45
  • Houdt U fier, 1889
    middenstem en piano 00:02:45
  • Houdt U fier, 1889
    gemengd koor, kopers en slagwerk 00:02:45
  • Houdt U fier, 1889
    gemengd koor, strijkorkest en piano 00:02:45
  • Hulde aan Peter Benoit, 1897
    orkest 00:06:00
  • Humoresk - Humoresque, 1928
    piano 00:02:00
  • Idyllische Naklank, 1919
    klein orkest 00:02:00
  • Impromptu, 1918
    piano 00:01:45
  • In 't avondduister dwaal ik, 1891
    Mezzosopraan en piano 00:02:15
  • In 't stalleken van Bethleem
    middenstem en orkest 00:01:30
  • In Jesus' name
    gemengd koor a cappella 00:02:00
  • Jagerskoor
    mannenkoor a cappella 00:00:40
  • Jesu, wijs en wondermachtig, 1938
    gemengd koor a cappella 00:02:00
  • Jong Vlaanderen, 1907
    kinderkoor en orkest 00:30:00
  • Jubelmarsch, 1930
    orkest 00:08:00
  • Jubelmarsch, 1930
    harmonieorkest 00:08:00
  • Kerkhofblomme, 1916
    Sopraan en piano 00:02:00
  • Kindersuite, 1928
    orkest 00:10:00
  • Kindersuite - Suite enfantine, 1928
    piano 00:14:00
  • Kinderwalsje - Valse enfantine, 1939
    piano 00:01:30
  • Kindje wat ben je toch zacht, 1910
    Sopraan en orkest 00:02:00
  • Kindje, wat ben je toch zacht, 1910
    meisjeskoor en orkest 00:02:00
  • Kindje, wat ben je toch zacht, 1910
    Sopraan en piano 00:02:00
  • Klaar bloed en louter wonden, 1938
    gemengd koor a cappella 00:04:15
  • Klavierwerken - Impromptu, 1929
    piano 00:02:00
  • Klavierwerken - Intermezzo, 1929
    piano 00:02:00
  • Klavierwerken - Mazurka, 1929
    piano 00:02:00
  • Klavierwerken - Saïdjah's Lied, 1929
    piano 00:03:00
  • Klokkenzang - Le chant des cloches - Glockenlied, 1908
    Bas en orkest 00:02:00
  • Klokkenzang - Le chant des cloches - Glockenlied, 1908
    Bas en piano 00:02:00
  • Koekoek, 1901
    Sopraan en orkest 00:03:00
  • Koekoek, 1901
    Sopraan en piano 00:03:00
  • Koekoek, 1901
    gemengd koor a cappella 00:03:00
  • L'ennemi, 1894
    middenstem en piano 00:03:00
  • Leg op mijn hert uw voorhoofd, 1888
    Sopraan en orkest 00:02:15
  • Leg op mijn hert uw voorhoofd, 1888
    Sopraan en piano 00:02:15
  • Leliën, 1925
    middenstem en orkest 00:03:30
  • Leliën, 1925
    middenstem en piano 00:03:30
  • Lente-idylle, 1894
    orkest 00:11:00
  • Licht zij uw geest, 1890
    mannenkoor a cappella 00:03:15
  • Lied van Mignon, 1906
    Sopraan en piano 00:06:00
  • Lofzang aan het vaderland, 1901
    kinderkoor en orkest 00:04:30
  • Lofzang aan het vaderland, 1901
    Kinderkoor en piano 00:04:30
  • Lullaby, 1904
    Sopraan en piano 00:02:30
  • Lyrical pieces - 1. Idyllic echoes, 1919
    piano 00:02:00
  • Lyrical pieces - 2. Two little pastorals, 1912
    piano 00:04:00
  • Lyrisch gedicht, 1893
    klein orkest 00:08:00
  • Lyrisch gedicht, 1893
    strijkorkest en harp 00:08:00
  • Maagdeke mei, 1927
    Sopraan en orkest 00:01:30
  • Maagdeke mei, 1927
    Sopraan en piano 00:01:30
  • Maagdeke mei, 1927
    middenstem en piano 00:01:30
  • Marche nuptiale, 1917
    piano 00:06:30
  • Maria die soude naar Bethleem gaan
    middenstem en orkest 00:04:00
  • May day, 1913
    Sopraan en piano 00:02:15
  • Meidag, 1913
    Mezzosopraan en piano 00:02:15
  • Melancholia, 1919
    piano 00:02:45
  • Memories, 1919
    piano 00:02:30
  • Mijn lieveken open je deurken, 1910
    Sopraan en strijkorkest 00:02:00
  • Mijn lieveken, open je deurken, 1910
    Sopraan en piano 00:02:00
  • Mijn moederken teer, 1948
    middenstem en piano 00:02:30
  • Miniaturen voor klavier - deel I, 1929
    piano 00:17:15
  • Miniaturen voor klavier - deel II, 1942
    piano 00:17:00
  • Miniaturen voor klavier - deel III, 1944
    piano 00:20:45
  • Minuet varié, 1916
    piano 00:05:30
  • Mirth, 1913
    Sopraan en piano 00:02:00
  • Moeder en kind, 1889
    Bariton en strijkorkest 00:02:00
  • Moeder en kind, 1889
    middenstem en piano 00:02:15
  • Moederken, 1938
    middenstem en piano 00:02:00
  • Moederken, 1938
    Bariton en strijkorkest 00:02:00
  • Mood picture - Stemmingsbeeld, 1920
    piano 00:02:30
  • Morgenstemming, 1922
    orkest 00:13:00
  • Mystieke dans, 1926
    middenstem en orkest 00:07:30
  • Mystieke dans, 1926
    middenstem en piano 00:07:30
  • Mythe der Lente, 1895
    orkest 00:10:00
  • Niet gedenken, 1938
    gemengd koor a cappella 00:02:15
  • Nog gisteren hield ik u omvangen, 1889
    Tenor en piano 00:01:45
  • O child, o child, 1913
    Sopraan en piano 00:02:00
  • O, Herderkens al soetjes
    middenstem en orkest 00:01:30
  • Ons is geboren een kindekijn
    middenstem en orkest 00:02:30
  • Op mijn lier, 1891
    middenstem en piano 00:02:30
  • Op mijn lier, 1891
    Bariton en orkest 00:02:30
  • Opwelling - Elan, 1919
    piano 00:02:00
  • Oud-vlaamsche kerstliederen
    Mezzosopraan en kamerorkest 00:23:30
  • Oud-vlaamse Kerstliederen, 1921
    middenstem en klein orkest 01:00:00
  • Oud-vlaamse Kerstliederen, 1921
    middenstem en piano 01:00:00
  • Ouwe mans klacht, 1896
    Bariton/Bas en piano 00:02:00
  • Ouwe mans klacht, 1896
    Bariton en piano 00:02:00
  • Ouwe mans klacht, 1896
    Bas en piano 00:02:00
  • Pastorale, 1919
    piano 00:02:30
  • Perels, 1938
    middenstem en piano 00:01:30
  • Pover Janneken, 1928
    middenstem en orkest 00:02:30
  • Pover Janneken, 1928
    middenstem en piano 00:02:30
  • Primula veris, 1891
    piano 00:05:00
  • Romanza, 1935
    viool en piano 00:06:00
  • Roses, 1902
    Sopraan en piano 00:02:00
  • Sage van Koning Hagen, 1888
    middenstem en piano 00:04:00
  • Sage van Koning Hagen, 1888
    Mezzo-Sopraan en orkest 00:04:00
  • Salve Regina, 1895
    gemengd koor en orkest 00:15:00
  • Schietgebedekens, 1927
    Alt of Mezzo en piano of harmonium 00:01:45
  • Schietgebedekens, 1927
    Alt of Mezzo en piano 00:01:45
  • Schietgebedekens, 1927
    Alt of Mezzo en harmonium 00:01:45
  • Schietgebedekens, 1927
    Alt of Mezzo en piano 00:01:45
  • Schietgebedekens, 1927
    Alt of Mezzo en harmonium 00:01:45
  • Song of fervor, 1913
    middenstem en piano 00:04:00
  • Te Meie, 1896
    middenstem en piano 00:03:00
  • The Angelus, 1900
    Sopraan en piano 00:04:00
  • The streamlet, 1900
    Sopraan en piano 00:02:00
  • This do in memory of me, 1913
    middenstem en piano 00:02:00
  • Three elegies - 1. In memoriam, 1917
    piano 00:06:00
  • Three elegies - 2. Exaltation, 1917
    piano 00:04:30
  • Three elegies - 3. Solitude, 1919
    piano 00:07:00
  • To a Mother, 1902
    Alt en piano 00:02:00
  • Treurdicht, 1925
    orkest 00:09:00
  • Treurzang, 1907
    middenstem en orkest 00:03:30
  • Treurzang, 1907
    middenstem en piano 00:03:30
  • Troost in den rouw, 1890
    Sopraan en orkest 00:01:15
  • Twee Betuwsche liederen, 1890
    middenstem en piano 00:02:45
  • Twee Coninckskinderen, 1921
    mannenkoor a cappella 00:00:00
  • Twee landelijke stukjes, 1912
    orkest 00:05:00
  • Twee liederen, 1890
    Tenor en piano 00:02:00
  • Twenty-seven old Flemish folk songs (Vol. I : 1 à 9)
    piano 00:35:00
  • Twenty-seven old Flemish folk songs (Vol. II : 10 à 18)
    piano 00:35:00
  • Twenty-seven old Flemish folk songs (Vol. III : 19 à 27)
    piano 00:35:00
  • Twintig oud-vlaamse volksliederen
    middenstem en piano 00:35:00
  • Two songs of meditation, 1913
    Alt en piano 00:01:45
  • Two years old, 1910
    middenstem en piano 00:02:00
  • Unworthy, 1913
    middenstem en piano 00:01:15
  • Van 't jaor (Lied), 1890
    middenstem en orkest 00:01:30
  • Van het Dombeeld, 1889
    middenstem en piano 00:02:00
  • Vier liederen in volkstrant, 1889
    middenstem en piano 00:09:15
  • Vlaamse volksliederen voor de jeugd, 1894
    middenstem en piano 00:30:00
  • Vlaenderen, dijn recht is out, 1915
    middenstem en piano 00:01:45
  • Wals - Valse, 1919
    piano 00:03:45
  • When the spirit listens, 1913
    Sopraan en piano 00:03:45
  • Wiegelied, 1890
    middenstem en piano 00:02:30
  • Wiegeliedje, 1904
    Sopraan en orkest 00:01:15
  • Wiegeliedje, 1904
    Sopraan en piano 00:01:15
  • Wiegeliedje, 1905
    middenstem en piano 00:01:00
  • Wierook, 1900
    Sopraan en orkest 00:05:00
  • Wierook, 1900
    Sopraan en piano 00:05:00
  • Wierook, 1900
    Sopraan en piano 00:05:00
  • Wierook, 1900
    gemengd koor en piano 00:05:00
  • Witte watte wolken, 1934
    middenstem en piano 00:02:30
Bladzijdes :