EYKEN, Ernest van der

VAN DER EYKEN, Ernest Jozef Leo 1674
Antwerpen, 23 juli 1913; altist, dirigent, leraar, componist

Kreeg zijn eerste muzieklessen op vijfjarige leeftijd in St.-Truiden. Hoewel hij door familiale omstandigheden ook een tijd ging studeren aan de muziekacademie van Tienen waar Henry Sarly hem onderwees in notenleer, werd het KVCA zijn voornaamste leerschool. Hij werd er al in 1920 ingeschreven. Onder zijn leraars treffen wij namen aan die tot het kruim van het toenmalige Vlaamse muziekleven behoren : Karel Candael en Jan Broeckx voor notenleer, Edward Verheyden en Emiel-Constant Verrees voor harmonie, Lodewijk De Vocht voor orkestratie en Albert Van de Vyver voor kamermuziek. Hij behaalde verscheidene eerste prijzen waaronder altviool in de klas van Napoleon Distelmans (1931). Daarna werd hij privéleerling contrapunt en fuga bij August De Boeck, en studeerde hij vormleer en orkestratie bij Paul Gilson. Van der Eyken werd algauw een vaste waarde als altist in verschillende Antwerpse kamermuziekverenigingen en orkesten. Hij speelde o.a. in het orkest van de Dierentuinconcerten o.l.v. Flor Alpaerts, het orkest van de Maatschappij der Nieuwe Concerten en dat van het Conservatorium o.l.v. Lodewijk De Vocht, het orkest van de KVO o.l.v. Julius Schrey en Hendrik Diels en De Philharmonie van Antwerpen. Op aanraden van Hendrik Diels trok hij tijdens WO II naar Salzburg om o.l.v. Clemens Krauss (directie) en Joseph Marx (vormleer) verder te studeren. Hij ontmoette er ook Jef Van Durme met wie hij bevriend bleef. Ernest Van der Eyken was actief als leraar viool en kamermuziek aan de muziekacademie van Ekeren (1952-1970), en in die periode was hij ook vier jaar leraar kamermuziek en orkestspel aan de muziekschool van Borgerhout. Hij was realisator bij de BRT, raadslid van CeBeDeM, en was verbonden aan SABAM tot zijn pensionering in 1990 : eerst als lid van de raad van bestuur, vanaf 1974 als gedelegeerd bestuurder. Hij was lid (1977) en voorzitter (1987) van de Koninklijke Academie van België. Daarnaast dirigeerde hij het door hem gestichte Philharmonisch Kamerorkest van Antwerpen en was hij tweede dirigent van het orkest van de KVO (1942-1944). Hij was ook gastdirigent van De Philharmonie van Antwerpen en van het orkest van de BRT. Ten slotte stichtte en leidde hij van 1963 tot 1976 het Jeugd en Muziekorkest van Antwerpen waarvan hij eredirigent is. Stilistisch vertoont zijn oeuvre een grote eenheid. Van der Eyken is een gematigd expressionist. In de gevoelsgeladen, rijke lyriek van zijn vroege werken is invloed van de romantiek nog sterk voelbaar; al heel vlug wordt deze getemperd door modernere, maar nog altijd tonale harmonieën, die in hun expressiviteit soms een wrange indruk nalaten.

Het oeuvre van Ernest Van der Eyken is eerder beperkt, al beoefende hij zowat alle genres. Hij componeerde de opera Elckerlic (1963-1966) op een libretto van L. Vilsen, naast symfonieën, werk voor kamerorkest, toneel- en televisiemuziek, liederen en koorwerken. Zijn oeuvre bevat enkele stukken die een groot succes kenden bij een breed publiek zoals Symfonie voor strijkorkest (1967, uitgebracht op Phaedra-cd), zijn Poëma voor strijkorkest (1937), een Overtura buffa (1936), Suite voor symfonisch orkest (1947), Tweede symfonie (1975, i.o.v. de BRT, gecreëerd door het orkest van de radio; later opgenomen met het Nationaal Orkest), Ricordanza voor harmonieorkest (1975), Refereynen ende Liedekens (1968, 2002) op oude volksliederen, Sonatine voor piano (1983), Elegie voor Bieke voor strijkorkest (1984, een in memoriam voor zijn vrouw), Ballata voor strijkinstrumenten (1981, verplicht werk voor de Pro Civitate-wedstrijd) en Concerto per otto strumenti a fiato (1999, Phaedra-cd).

Flavie Roquet, Lexicon Vlaamse Componisten
© 2007 by Roularta Books

werken