DEVREESE, Godefroid

DEVREESE, Godfried
Kortrijk, 22 januari 1893 - Elsene, 4 juni 1972; componist, dirigent, violist, dir. SMC, docent

Stamt uit een aloude kunstenaarsfamilie. Langs moederszijde telde hij musici, letterkundigen en schilders tussen zijn voorouders, terwijl zijn oom Godfried Devreese een bekende beeldhouwer was. Zijn overgrootvader was een bekend dirigent in België, zijn vader Albert Joseph, een muziekleraar, en zelf was hij de vader van Frédéric Devreese (1929).
Reeds op vijfjarige leeftijd kreeg hij pianoles van zijn grootmoeder en op de leeftijd van elf kreeg hij vioolles van Michel Van Neste. Zijn vader stuurde hem vervolgens naar de muziekschool in zijn geboortestad. Hij zette zijn studies voort aan het CRB waar César Thomson en Eugène Ysaye zijn leraren viool waren. Hij behaalde eerste prijzen notenleer (1907), viool (1909, C. Thomson), een tweede prijs harmonie (1910, Gustave Huberti), een eerste prijs contrapunt (1913) en een tweede prijs fuga (1914, Léon Dubois). Hij vervolmaakte zich in de compositieleer privé bij François Rasse en Paul Gilson. In 1921 behaalde hij een eervolle vermelding in de wedstrijd voor de Prijs van Rome met zijn cantate La guerre (tekst V. Gilles). Kort na de oorlog schreef hij zijn eerste instrumentale composities: Danse lente (1919) en wat later het symfonisch gedicht Poème héroïque (1922) en een Vioolsonate (1924). Godfried Devreese was eerste solist-violist van het Oostendse Kursaalorkest. Tijdens het seizoen 1919-1920 trad hij al op als dirigent bij het Théâtre Royal in Antwerpen. Hij kwam weldra voor een moeilijke keuze te staan: gelijktijdig werd hem de betrekking aangeboden van tweede dirigent van het orkest in Monte-Carlo en van eerste lessenaar tweede violen in het Concertgebouworkest van Amsterdam. Hij verkoos laatstgenoemde functie, bekleedde die van 1925 tot 1930. Onder W. Mengelberg (eerste dirigent), C. Dopper (tweede dirigent) en P. Monteux (vaste gastdirigent) speelde hij zowat het hele orkestrale en symfonische repertoire van barok tot avant-garde. En vooral, hij dirigeerde ook zelf het Concertgebouworkest bij de wereldcreatie van zijn ballet Tombelène (1927). Na dit vruchtbare verblijf in Nederland keerde Devreese terug naar België en werd tot dir. benoemd van het SMC in Mechelen, in opvolging van August De Boeck (1930). Door het jaarlijks organiseren van zes recitals en het dirigeren van evenveel symfonische concerten verwezenlijkte hij een unicum in de Vlaamse muziekgeschiedenis. Hij werd herhaaldelijk uitgenodigd om het NIR-orkest te dirigeren, en kreeg meermalen de kans als dirigent in het buitenland te gasteren. Hij ging op rust in 1958 maar bleef de concerten dirigeren tot 1961. Hij vestigde zich toen in Brussel en stichtte het kamerorkest Ars Nova. Op het eind van zijn leven hield hij zich bezig met de auteursvereniging SABAM en met de radio-schoolkoren.

Als componist was Godfried Devreese vooral productief op gebied van de instrumentale muziek, zowel voor symfonisch orkest als voor kamerensemble. Stilistisch kan zijn compositorische productie grosso modo worden ingedeeld in drie periodes: een laatromantische (1916-1925), een waarin de romantiek wordt geassimileerd met impressionistische of neoklassieke tendensen (1925-1930) en een waarin de romantiek soms wordt gelieerd aan expressionistische stijlmiddelen (na 1930). Hij schreef o.a. twee Vioolconcerto's (1937, 1970), een Pianoconcerto (1938), een Suite voor orkest (1953), twee Celloconcertino's (1930, 1966), een Trio voor viool, cello en piano (1948), een Rapsodie voor klarinet en orkest (1948), een Strijkkwartet (1937), een Sinfonietta voor strijkorkest (1962). Hij componeerde verschillende sonatines voor piano, kamermuziek, vier symfonieën, een vijftigtal liederen alsmede koormuziek, de cantaten Elfendans (1933), Lentetover (1934), Zonnetij (1935), een Stabat Mater (1965) en een Te Deum voor gemengd koor, orgel en koperblazers (1967). Hij is ook de toondichter van een Concertino voor cello en blaasinstrumenten, naast een Roeierslied (tekst J. Simons) voor zangstem en fanfareorkest. Nog interessante werken voor blaasinstrumenten zijn: Rapsodie voor klarinet, Allegro voor trompet, en Zes variaties op een volksthema.

Flavie Roquet, Lexicon Vlaamse Componisten
© 2007 by Roularta Books

werken