ALPAERTS, Flor

ALPAERTS, Florent ('Flor')
Antwerpen, 12 september 1876 - 5 oktober 1954; dirigent, dir. KVCA, componist

Flor Alpaerts verloor al vroeg zijn beide ouders en was daardoor op zichzelf aangewezen. Hij werd in 1885 leerling aan de Vlaamse Muziekschool van Antwerpen, die in 1898 het Koninklijk Vlaams Conservatorium werd, waar hij later gedurende 30 jaar zou doceren. Hij studeerde er viool bij Flor Tillemans en Jean-Baptiste Colyns, harmonie en compositie bij Jan Blockx - die toen de zieke Peter Benoit als leraar verving - contrapunt en fuga bij Joseph Tilborghs. In 1901 studeerde hij af met verscheidene eerste prijzen. Vanaf 1891 speelde Alpaerts viool in diverse orkesten, waaronder dat van het Antwerpse Théâtre Royal in de Bourlaschouwburg, en dat van de Koninklijke Harmoniemaatschappij. Hij begon ook te dirigeren, aanvankelijk amateursymfonieorkesten, later zou hij als dirigent internationale faam verwerven. In dat vak vervolmaakte hij zich bij Edward Keurvels (1853-1916). In 1903 werd hij als leraar notenleer aan het KVCA aangesteld, ter vervanging van zijn oud-leraar Albert De Schacht. Hij was orkestmeester - in opvolging van Edward Keurvels - van de muziekuitvoeringen in de KNS in 1906. Deze instelling verliet hij om muziekleraar te worden aan de Antwerpse normaalschool in 1912. Na het overlijden van E. Keurvels werd hij in 1919 dirigent van de populaire Dierentuinconcerten, en in 1920 artistiek dir. van het Peter Benoitfonds. Door deze beide benoemingen kreeg hij de leiding over een volwaardig orkest met medewerking van de door hem gestichte koorvereniging Arti Vocali. Zodoende kon hij zich als dirigent manifesteren en een internationale loopbaan opbouwen. Hij propageerde in het buitenland altijd Belgische muziek. Gedurende één seizoen (1922-1923) was hij ook dir. van de KVO, samen met Arthur Steurbaut. In 1924 werd Alpaerts aan het KVCA tot leraar contrapunt en fuga benoemd, en in 1933 volgde hij er Lodewijk Mortelmans op als directeur, na een bitse strijd met Lodewijk De Vocht. Aan het hoofd van die instelling wachtte hem een reusachtig en veeleisend vernieuwingswerk. Hij bekleedde deze functie tot in 1941.

Flor Alpaerts liet een zeer uitgebreid oeuvre na, zijn werken zijn veelal geïnspireerd op het Vlaamse leven. Hij schreef vooral voor symfonisch orkest, in een aanvankelijk impressionistisch, later expressionistisch en ten slotte neoclassicistisch idioom. Zijn voornaamste orkestwerken: Lentesymfonie, zijn enige symfonie in de klassieke vorm (1906); de symfonische gedichten Psyche (1899-1901), Herleving (1904), Bosspeling, Cyrus, geïnspireerd op een werk van L. Couperus (1905, bekroond met een eerste prijs in een wedstrijd uitgeschreven door de Maatschappij der Nieuwe Concerten), Pallieter (1921-1924), Uilenspiegel en de James Ensorsuite (1931), zijn meesterwerk. Hij schreef daarnaast nog toneelmuziek en vocale werken, zoals Lofzang (tekst Daems), een Hulde aan Van Nieuwenhove (op een gedicht van Liekens); een opera Shylock in drie bedrijven (1910-1913); voorts ook werk voor fanfare en harmonie, naast een kleur van mooie Vlaamse liederen. Enkele kleine stukken kamermuziek sluiten in 1953 zijn oeuvre af, o.a. de Vier Bagatellen voor strijkkwartet. Tijdens de oorlogsjaren van WO I publiceerde hij een belangwekkend vijfdelig muziekpedagogisch werk: Muziekleven en zingen (1915-1918).

Flavie Roquet, Lexicon Vlaamse Componisten
© 2007 by Roularta Books

werken