ABSIL, Jean

Jean ABSIL werd op 23 oktober 1893 te Bonsecours (Henegouwen) geboren. Hij is op 2 februari 1974 te Ukkel (Brussel) overleden.

Hij was eerst leerling van Alphonse Oeyen, organist van de Basiliek van Bonsecours, en volgde daarna, vanaf 1913, les aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel waar hij alle muzieklessen volgde. Na orkestratie en compositie bij Paul Gilson bestudeerd te hebben, kreeg hij de prijs van Rome en de Rubensprijs. Hij kreeg eveneens raadgevingen van Florent Schmitt.

Hij was docent aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel en aan de Muziekkapel Koningin Elisabeth maar ook, gedurende meer dan veertig jaar, Directeur van de Academie van Etterbeek, academie die sedert 1963 zijn naam draagt. Hij was ook lid van de Koninklijke Academie van België.

Gedurende heel zijn leven hebben twee activiteiten Jean Absil bezig gehouden: onderwijs en toondichten.

Hij was onbetwist pedagoog die gedurende veertig jaar generaties toondichters gevormd heeft. Hij was een leider die de geest van zijn leerlingen opengesteld heeft voor de muziek van hun tijd. Absil vormde een synthese van de Franse school, Stravinsky, Bartok, de polytonale, atonale en seriële muziek (J. Stehman).

Zijn grote productie omvat alle genres. Zijn eerste markant werk was “La mort de Tintagiles”.
Uit zijn opzoekingen over de polytonaliteit en de atonaliteit ontstond een korte studie: “Postulat de la musique contemporaine” waarvoor Darius Milhaud een voorwoord schreef.
Tussen 1926 en 1929 paste Absil vooral de principes van zijn stijl toe op talrijke stukken kamermuziek.

In 1936 kwam hij terug tot de grote orkestrale werken met de 2e symfonie en de concertos voor diverse instrumenten, namelijk een “Concerto voor piano”, dat voor de Internationale Ysaye Wedstrijd van 1938 opgelegd werd en waardoor zijn faam definitief gemaakt werd.

Hij schreef grote werken zoals “Les Bénédictions, “Pierre Breughel l’Ancien”, “Les Voix de la Mer”, alsook talrijke koorwerken, zowel geestelijke als profane. Hij heeft anderzijds ook vaak inspiratie gezocht in de folklore en in de subtiliteit van Oost-Europese ritmes.

Joseph Dopp, die de Absiliaanse schrijfwijze karakteriseert doet terecht opmerken dat het oor nooit een gevoelen van tonale onzekerheid ondervindt bij het beluisteren van een werk van Absil: als men niet meer mag refereren naar het klassieke “majeur-mineur” is het omdat de toondichter steeds weer nieuwe uitdrukkingen uitvindt en die van het ene naar het andere vernieuwt. Daaruit worden akkoorden geboren die, hoewel ze van de klassieke akkoorden verschillen, toch net als deze expressie, spanning en rust bevatten. Absil is nooit absoluut polytonaal: de schijnbare tonale onafhankelijkheid van de stemmen verdwijnt tenslotte steeds ten voordele van een enige tonaliteit.

[Diana von Volborth, © CeBeDeM]

werken